Verdediging in witwas- en ontnemingszaken

 

Een aanzienlijk aantal misdrijven wordt gepleegd om er financieel beter van te worden en gaat gepaard met meer of minder omvangrijke geldstromen. Justitie bestrijdt dit met behulp van financieel rechercheren, het vervolgen van fraude en witwassen en het ontnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel. Niet zelden vomt de aanpak van financiële stromen zelfs een van de belangrijkste pijlers in de rechtshandhaving, bijvoorbeeld bij het opsporen en vervolgen van ondermijnende criminaliteit en criminele samenwerkingsverbanden (csv’s). Jaarlijks worden zo’n 2000 ontnemingsvorderingen ingesteld en ongeveer 200 ontnemingsschikkingen aangegaan, naast tientallen ontnemingstransacties. De meeste strafadvocaten komen dan ook regelmatig in aanraking met witwas- en ontnemingszaken.

In deze verdiepingscursus nemen Gerard Spong en Marianne Lochs de mogelijkheden en aandachts-punten voor de verdediging in wit-was- en ontnemingszaken met u door. Vanuit dat perspectief behandelen zij de diverse witwashandelingen en vormen van (schuld)witwassen in het Wetboek van Strafrecht, de typologieën die feiten en omstandigheden aanduiden die een vermoeden van witwassen kunnen opleveren en enkele belangrijke elementen van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Welke bewijsconstructies worden vaak gebruikt in witwaszaken en wat zijn mogelijke zwakke plekken daarin? Welke rol speelt het verbergen of verhullen van de criminele herkomst van voorwerpen? Wanneer kunt u met succes een beroep doen   op de “kwalificatie-uitsluitingsgrond” dat het voorwerp uit eigen misdrijf afkomstig is? Welke argumenten zijn bruikbaar in een betoog dat sprake is van eenvoudig i.p.v. gewoon (schuld)witwassen? Waaruit kan een “concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring” van uw cliënt bestaan ter weerlegging van een vermoeden dat een bepaald voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is? Welke verdedigingsmogelijkheden heeft u ingeval sprake is van vermenging van crimineel en legaal vermogen of van middelijke afkomst uit enig misdrijf? Hoe gaat u om met criminele nalatenschappen? En wat als het misdrijf waaruit een voorwerp afkomstig is allang is verjaard? Al deze kwesties zullen aan de hand van actuele jurisprudentie en wetgeving en op grond van jarenlange praktijkervaring voor u uiteen worden gezet.

Wat ontnemingszaken betreft, komen eerst de diverse juridische kaders aan bod waarin volgens wet of rechtspraak wederrechtelijk verkregen voordeel kan worden ontnomen (strafbeschikking, transactie, ontnemingsschikking, verbeurdverklaring, geldboete, ontnemingsmaatregel). Daarbij worden de gevolgen van een bepaald kader voor de vaststelling van het voordeelsbedrag en voor uw verdedigingsmogelijkheden aangestipt, alsook, bij de ontneming bij strafbeschikking en ontnemingsschikking, het beklag door belanghebbenden.

Vervolgens wordt dieper ingegaan op de - al dan niet door een strafrechtelijk financieel onderzoek voorafgegane - ontnemingsprocedure, de procesrechten van de verdediging daarin en op uw onderhandelingsmogelijkheden vis-à-vis het Openbaar Ministerie. Wat doet u als de termijn voor het indienen van de ontnemingsvordering wordt overschreden? Wat kunt u in eventuele schriftelijke voorrondes bereiken en hoe verdedigt u de belangen van uw cliënt bij beslagkwesties? In welke gevallen is het zinvol om getuigen of deskundigen te doen oproepen? Wanneer kunt u met succes om aanhouding verzoeken? Al deze kwesties zullen worden behandeld, evenals de reikwijdte van het eigen bewijskader in de ontnemingsprocedure en de rol van de onschuldpresumptie.

Daarna komen uw verdedigingsmogelijkheden bij de vaststelling van het voordeelsbedrag en de betalingsverplichting aan bod. Hierbij wordt aandacht geschonken aan de gebruikelijke berekeningsmethoden; pondspondsgewijze dan wel andere vormen van toerekening bij verscheidene daders; aftrekposten en hoe u aftrekpostverweren kunt inkleden; draagkrachtverweren; en het in mindering brengen van de waarde van verbeurdverklaarde voorwerpen, vorderingen van benadeelde derden en schadevergoedingsmaatregelen.

In deze cursus stippen de docenten verder ook tenuitvoerleggingsaspecten rond ontneming aan, zoals het strafrechtelijk executieonderzoek en de daarbij horende bevoegdheden, verzoeken om terruggave en rechterlijke beslissingen aangaande gijzeling, vermindering, kwijtschelding en teruggave.

Tot slot wordt aandacht besteed aan recent in werking getreden en komende wet- en regelgeving op het terrein van witwassen en ontneming, waaronder het conceptwetsvoorstel n.a.v. de evaluatie van de Wet OM-afdoening, dat onder meer voorziet in een regeling voor rechterlijke toetsing van hoge ontnemingsschikkingen.

 

Enkele van de onderwerpen die worden behandeld zijn:

- witwastypologieën

- witwashandelingen

- bewijsconstructies witwassen

- vermenging legale en niet-legale vermogensbestanddelen

- causaliteit (‘afkomstig uit’) tussen voorwerp en misdrijf

- criminele nalatenschappen

- kwalificatie-uitsluitingsgrond eigen misdrijf & eenvoudig witwassen

- extraterritoriale rechtsmacht (art. 6 Sr) bij witwassen

- Anti-witwasrichtlijnen EU en WWFT, uitzondering voor strafadvocaten

------------

- diverse ontnemingskaders

- strafrechtelijk financieel onderzoek

- rechten en verdedigingsmogelijkheden in de ontnemingsprocedure

- schriftelijke voorbereiding behandeling ontnemingsvordering

- Geeringsproblematiek (gevolgen vrijspraak in hoofdzaak)

- problemen bij (executie)beslag voor ontneming

- schatting voordeel: berekeningsmethoden

- eigen bewijskader in ontnemingsprocedure

- toerekening voordeel bij verscheidene daders

- aftrekposten en gronden voor mindering

- tenuitvoerleggingsaspecten, waaronder verzoeken om teruggave, vermindering en kwijtschelding

 

De cursus vindt plaats in de Groote Zaal van de Koninklijke Industrieele Groote Club, waarin voldoende ruimte (150m²) is voor het bewaren van anderhalve meter afstand. Aan deelname worden mogelijk aanvullende toegangsvoorwaarden gesteld gericht op het tegengaan van coronabesmettingen.

Bij de cursusprijs is een overzichtelijke reader inbegrepen die u voorafgaand aan de cursus krijgt toegestuurd, een lunchbuffet met broodjes en soep, en koffie en water tijdens de cursus.

Netto aantal lesuren: 4.

Leerdoel: Als u deze cursus heeft gevolgd, beschikt u over voldoende juridische kennis om als raadsman (-vrouw) met vertrouwen de verdediging in een witwas- of ontnemingszaak ter hand te kunnen nemen.

Kortingen: klik hier voor een overzicht van onze kortingen op de cursusprijs.

 

Doelgroep: (strafrecht)advocaten
Prijs exclusief btw: € 460,00
NOvA punten: 4

Docenten

Gerard Spong

Gerard Spong staat al ruim 40 jaar verdachten in strafzaken bij in feitelijke aanleg en in cassatie. Hij heeft niet zelden met succes honderden verdachten van witwassen bijgestaan en heeft zeer ruime ervaring in het verlenen van rechtsbijstand in ontnemingszaken. Als docent heeft hij o.a. postacademische cursussen verzorgd over cassatie, bewijsrecht en processtrategie. In 2019 en 2020 verzorgde hij voor de Spong Law Academy de cursussen Aangifte en beklag in strafzaken, Actualiteiten verdediging in zedenzaken, Actualiteiten materieel strafrecht, Actualiteiten formeel strafrecht en Procesincidenten en media in strafzaken.

Marianne Lochs

Marianne Lochs werkte van 2010 tot en met april 2021 als strafrechtadvocaat bij Spong Advocaten, alwaar zij in een breed scala aan strafzaken rechtsbijstand verleende. In december 2019 promoveerde zij op het onderwerp 'contempt of court' en sinds 1 mei 2021 is Marianne als universitair docent verbonden aan het Instituut voor Strafrecht & Criminologie van de Universiteit Leiden. Voor de Spong Law Academy verzorgde zij eerder de cursus Procesincidenten en media in strafzaken.